Tọa lạc bên bờ sông Giá Rai lộng gió hiền hòa, Đình Phong Thạnh là ngôi đình cổ kính có vai trò vô cùng đặc biệt trong đời sống tâm linh của người dân Giá Rai. Không chỉ là đền miếu thờ vị thần Thành Hoàng bổn cảnh, ngôi đình còn là một "địa chỉ đỏ" oai hùng kháng chiến cách mạng, ghi dấu những năm tháng gian khổ chở che, bọc lót cho lực lượng cách mạng kiên trung kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước.

1. Lịch Sử Hình Thành Hơn Một Thế Kỷ Cổ Kính

Đình Phong Thạnh được khởi lập từ đầu thế kỷ XIX bởi các thế hệ lưu dân mở cõi đầu tiên đến định cư, khai hoang vùng đất ven sông Giá Rai sầm uất[1]. Đình được dựng xây làm nơi cúng tế tạ ơn thần linh thổ địa đã phò hộ cho bờ cõi bình an, mưa thuận gió hòa, cầu chúc mùa màng tốt tươi ấm no cho phum ấp.

Vào thời vua Tự Đức triều Nguyễn, đình được sắc phong "Bản Cảnh Thành Hoàng Bổn Cảnh" chính thức, ghi nhận vị thế thiêng liêng đền đài tâm linh trong kho tàng văn hóa dân gian cực Nam Bộ[2]. Bố cục kiến trúc của đình tuân thủ nghiêm ngặt mô thức đình làng cổ Nam Bộ với gian tiền sảnh, chánh điện và hậu điện kết nối liền kẽ, lợp ngói âm dương rêu phong rậm bóng cổ thụ mát rượi.

2. Địa Chỉ Đỏ Chở Che Cách Mạng Qua Hai Cuộc Kháng Chiến

Điểm làm nên giá trị thiêng liêng oai hùng nhất của Đình Phong Thạnh chính là tiến trình tham gia chở che cách mạng bảo vệ độc lập tự do Tổ quốc[3]:

🇫🇷 Thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1930 - 1954)
Đình Phong Thạnh là địa điểm sinh hoạt, huấn luyện bán vũ trang cách mạng tuyệt mật của lực lượng Thanh niên Tiền phong Giá Rai. Các vị sư, bô lão quản đình đã dũng cảm đào hầm ngầm bí mật ngay dưới bệ thờ Thành Hoàng để cất giấu tài liệu, vũ khí cách mạng và nuôi giấu nhiều chiến sĩ kiên kiên trung.
🇺🇸 Thời kỳ kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1954 - 1975)
Nằm sâu sát sông rạch Giá Rai rậm rạp sậy đước, đình là trạm trung chuyển quân nhu, liên lạc cách mạng tuyệt mật giữa chiến khu cách mạng rừng tràm U Minh và các đặc khu nội thành sầm uất. Địch nhiều lần càn quét dữ dội nhưng nhờ lòng yêu nước kiên trinh ái quốc của nhân dân và các bô lão bảo quản, cơ sở cách mạng tại đình vẫn được giữ vững an toàn hoàn toàn đến ngày giải phóng non sông.

3. Lễ Hội Kỳ Yên Đình Phong Thạnh — Ngày Hội Uống Nước Nhớ Nguồn

🕯️ Lễ Cúng Tế Anh Hùng Liệt Sĩ & Cầu An Của Nhân Dân

Hằng năm, Lễ hội Kỳ Yên Đình Phong Thạnh diễn ra trang nghiêm thu hút hàng ngàn lượt đồng bào tăng ni phật tử quanh vùng Giá Rai hội tụ cúng viếng cầu nguyện phước lành[4].

Bên cạnh các nghi thức tế thần Thành Hoàng cổ truyền, bước sang thời đại mới, ngày hội Kỳ Yên ở đình Phong Thạnh còn có một nghi lễ vô cùng xúc cảm: **Lễ dâng hương tri ân các liệt sĩ anh hùng cách mạng**. Người dân dâng cúng hoa tươi quả tốt, thắp những nén tâm hương kính cẩn nhớ ơn thế hệ nghĩa quân đã ngã xuống oanh liệt trên đất Giá Rai, thể hiện tinh thần "uống nước nhớ nguồn" sâu sắc rực rỡ truyền thống dân tộc.

4. Cẩm Nang Tham Quan Điểm Đến Đất Mũi

Đình Phong Thạnh tọa lạc ngay tại trung tâm thị xã Giá Rai, rất thuận lợi cho lịch trình du lịch của du khách[5]. Khi ghé thăm Bạc Liêu cũ, du khách có thể di chuyển dọc tuyến quốc lộ 1A ngắm cảnh sông rạch hữu tình và ghé đình Phong Thạnh chiêm bái di sản cách mạng. Từ đình, du khách chỉ mất khoảng 15 phút đi xe để đến di tích lịch sử quốc gia Đồng Nọc Nạng linh thiêng và nhà thờ Tắc Sậy cầu bình an.

Tài Liệu Tham Khảo

  1. Huỳnh Ngọc Trảng. Đình miếu Nam Bộ và nghi lễ Kỳ Yên dân gian. NXB KHXH, 2012.
  2. Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu. Hồ sơ lý lịch Di tích Lịch sử - Cách mạng cấp Tỉnh Đình Phong Thạnh Giá Rai. 2019.
  3. Ban tuyên giáo Thị ủy Giá Rai. Lịch sử truyền thống Cách mạng của Đảng bộ và quân dân thị xã Giá Rai (1930 - 2020). 2021.
  4. Báo Bạc Liêu. Lễ Kỳ Yên đình Phong Thạnh Giá Rai — nét đẹp truyền thống uống nước nhớ nguồn. baobaclieu.vn. 2023.
  5. Hội khoa học Lịch sử tỉnh Cà Mau. Bản đồ di sản kháng chiến oanh liệt cực Nam mới. 2024.