1. Khu Di Tích Đồng Nọc Nạng — Thánh Địa Công Lý Của Nông Dân Phương Nam
Tọa lạc yên bình giữa những cánh đồng lúa chín vàng trĩu hạt trải dài ven thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay thuộc tỉnh Cà Mau mới), **Khu di tích lịch sử quốc gia Đồng Nọc Nạng** sừng sững như một ngọn hải đăng công lý tự hào. Đây là nơi tôn nghiêm lưu niệm cuộc chiến đấu quyết tử giữ ruộng giữ đất hào hùng bi tráng của gia đình nông dân **Trần Kim Chợt (Mười Chợt)** chống lại ách áp bức cướp đoạt đất đai bạo tàn của cường hào địa chủ và thực dân Pháp năm 1928, được Bộ Văn hoá xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1991.
Khuôn viên di tích được quy hoạch trang trọng rợp bóng mát cây xanh, rộng hơn 3 héc-ta. Nơi đây là điểm hành hương lịch sử quan trọng giáo dục lòng yêu nước, ý chí kiên cường bất khuất dám đương đầu quyết tử trước bạo tàn của bao thế hệ cháu con bám đất dựng xây tương lai thịnh vượng rực rỡ.
2. Kiến Trúc Nhà Tưởng Niệm Và Tượng Đài Điêu Khắc Tái Hiện Cuộc Chiến Hào Hùng
Bước chân vào khu di tích, du khách sẽ lặng đi trước những công trình kiến trúc điêu khắc đầy cảm xúc:
- 🏛️ **Nhà bia tưởng niệm trung tâm:** Nơi trang trọng ghi danh tiểu sử sự nghiệp oanh liệt và ngày hy sinh bi tráng ngày 13/02/1928 của những người con trung kiên dòng họ Trần hiên ngang ngã xuống giữ đất đai cha ông khai phá.
- 🏛️ **Quần thể tượng đài điêu khắc Đồng Nọc Nạng:** Bức tượng đồng khổng lồ miêu tả sống động khí phách hiên ngang oai phong của anh em Mười Chợt, cô em gái Út Trong tay cầm mác thông tự chế quyết tử đối diện trước họng súng trường tàn bạo của lính thực dân cướp đất.
- 🏛️ **Khu mộ gia đình họ Trần:** Những ngôi mộ cổ kính được tôn tạo khang trang sạch sẽ, khói hương nghi ngút ấm cúng lòng thành kính của nhân dân xa gần hành hương về chiêm bái tưởng niệm.
3. Lễ Hội Tưởng Niệm Hằng Năm Đong Đầy Nghĩa Tình Uống Nước Nhớ Nguồn
Hàng năm vào ngày **mùng 22 tháng Giêng âm lịch** (ngày giỗ truyền thống Đồng Nọc Nạng), chính quyền và hàng vạn người dân khắp Nam Bộ tề tựu đông đảo về khu di tích dâng hương tưởng niệm, cùng tham gia các trò chơi dân gian rộn rã (như thi cấy lúa nhanh, gặt lúa thô, kéo co truyền thống). Đây là mốc son tự hào giáo dục lòng biết ơn nguồn cội, khẳng định giá trị công lý bất diệt và bản lĩnh kiên cường dẻo dai phi thường bảo vệ tấc đất quê hương cực Nam Tổ Quốc.
Tài Liệu Tham Khảo
- Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau. Bản đồ địa chất địa lý & Quy hoạch Bảo tồn di sản Cực Nam. camau.gov.vn.
- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể và danh thắng tỉnh Cà Mau. 2022.
- Viện Khảo cổ học Việt Nam. Nghiên cứu văn hóa cổ đại đồng bằng sông Cửu Long. NXB Khoa học Xã hội.
- Báo ảnh Dân tộc và Miền núi. Hành trình di sản văn hóa cực Nam Nam Bộ. dantocmiennui.vn.
- Cổng thông tin Điện tử tỉnh Cà Mau mới. Tổng hợp danh mục di sản và thắng cảnh đặc sản bản địa. camau.gov.vn.


