Nữ Anh Hùng Lê Thị Riêng —
Ngọn Lửa Bất Khuất Của Hòa Bình Bạc Liêu

1. Tiểu Sử — Người Con Của Đất Hòa Bình Bạc Liêu

Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu (cũ) — một vùng đất ven biển thuộc cực Nam Việt Nam, nơi người dân sống chủ yếu bằng nghề làm muối, đánh cá và canh tác lúa trên những cánh đồng mặn. Đây là vùng đất nổi tiếng với ruộng muối Bạc Liêu và những con người cần cù, kiên nhẫn^[1].

Lê Thị Riêng lớn lên trong gia đình lao động nghèo, từ nhỏ đã sớm chứng kiến cảnh áp bức của thực dân Pháp đối với người dân quê hương — nạn sưu cao thuế nặng, cảnh điền chủ chiếm đất, những người dân bần cùng không đủ ăn. Chính bối cảnh xã hội bất công đó đã gieo vào tâm hồn cô gái trẻ tinh thần yêu nước và ý chí chống áp bức^[2].

Vùng đất Hòa Bình mà Lê Thị Riêng sinh ra đã từng là cái nôi của nhiều phong trào kháng Pháp — từ phong trào Minh Tân đầu thế kỷ 20 đến các cuộc khởi nghĩa vũ trang thập niên 1930–1940. Lớn lên trong môi trường đó, Lê Thị Riêng tiếp thu tinh thần yêu nước như hít thở không khí quê hương.

2. Con Đường Cách Mạng — Từ Cơ Sở Bí Mật Đến Cán Bộ Mặt Trận

Lê Thị Riêng tham gia hoạt động cách mạng từ những năm kháng chiến chống Pháp (1945–1954). Bà là cơ sở bí mật, tham gia tổ chức nuôi giấu cán bộ, liên lạc tin tức, vận động phụ nữ trong vùng ủng hộ kháng chiến. Hoạt động trong lòng địch đòi hỏi bản lĩnh phi thường — mỗi buổi đi chợ, mỗi lần tiếp xúc với hàng xóm đều có thể là mạo hiểm sinh mệnh^[2].

Điểm nổi bật trong con đường cách mạng của Lê Thị Riêng là khả năng lãnh đạo và tổ chức phụ nữ yêu nước đặc biệt xuất sắc. Bà hiểu rằng trong cuộc kháng chiến trường kỳ, vai trò của phụ nữ không chỉ là hậu phương — họ phải là lực lượng trực tiếp chiến đấu, che chở, cung cấp thông tin và xây dựng căn cứ. Chính sách vận động phụ nữ mà bà phát triển tại Bạc Liêu – Cà Mau đã trở thành mô hình được học hỏi rộng rãi trong toàn Mặt trận^[3].

3. Vai Trò Trong Mặt Trận Giải Phóng — Tiếng Nói Của Phụ Nữ Miền Nam

Được bầu vào Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Lê Thị Riêng là một trong số ít phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo ở cấp cao nhất của cơ quan chính trị kháng chiến. Vị trí này đặt bà vào tuyến đầu của cuộc đấu tranh — không chỉ về quân sự mà cả về ngoại giao và dư luận quốc tế^[4].

Trong bối cảnh chiến tranh ác liệt những năm 1960, phụ nữ miền Nam đã đóng góp vai trò to lớn trong cuộc kháng chiến — từ nuôi giấu bộ đội, làm liên lạc, đến trực tiếp cầm súng chiến đấu. Phong trào "Ba đảm đang" (đảm đang sản xuất, đảm đang gia đình, đảm đang chiến đấu) ra đời trong bối cảnh đó, và Lê Thị Riêng là một trong những người tiên phong thúc đẩy phong trào tại vùng đất Bạc Liêu – Cà Mau^[3].

4. Sự Kiện Hy Sinh Tết Mậu Thân 1968 — Ngọn Lửa Không Tắt

Tết Mậu Thân 1968 là một trong những sự kiện quân sự – chính trị lớn nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam. Đây là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy đồng loạt trên toàn miền Nam — từ Sài Gòn đến các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long — trong đêm giao thừa Tết Nguyên Đán năm Mậu Thân^[5].

Sự hy sinh của Lê Thị Riêng trong cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968 là biểu tượng của tinh thần dấn thân không tính toán cá nhân. Bà đã có thể chọn một vị trí an toàn hơn với vai trò lãnh đạo cấp Ủy ban Trung ương — nhưng thay vào đó, bà chọn ở vị trí tiền tuyến, sát cánh cùng những người chiến sĩ bình thường. Chính lựa chọn đó đã khiến bà trở thành biểu tượng bất tử^[5].

5. Tưởng Niệm Và Di Sản — Tên Tuổi Sống Mãi Với Đất Bạc Liêu

Sau khi đất nước thống nhất năm 1975, Lê Thị Riêng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân — danh hiệu cao quý nhất dành cho những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Tỉnh Bạc Liêu và các địa phương liên quan đã tổ chức nhiều hoạt động để tưởng nhớ và vinh danh bà^[2].

Từ ngày 01/07/2025, khi tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau sáp nhập thành tỉnh Cà Mau mới, di sản của Lê Thị Riêng trở thành một phần trong di sản chung của tỉnh Cà Mau rộng lớn hơn. Huyện Hòa Bình — quê hương bà — nay là đơn vị hành chính thuộc Cà Mau, nhưng tên tuổi và tấm gương hy sinh của bà vẫn sống mãi trong lòng người dân hai vùng đất gắn kết với nhau này.