1. Nguyên Liệu Thượng Hạng Từ Nguồn Tôm Đất Rừng Đước Tự Nhiên
Yếu tố tiên quyết làm nên danh tiếng lẫy lừng của bánh phồng tôm Năm Căn chính là chất lượng nguồn tôm đất ngọt lành tự nhiên. Tôm đất sinh trưởng tự nhiên trong các cánh rừng ngập mặn quảng canh rộng lớn của Năm Căn, Ngọc Hiển. Chúng không hề ăn thức ăn công nghiệp mà tự do săn mồi theo dòng thủy triều lên xuống của biển cả. Nhờ vậy, thịt tôm vô cùng chắc ngọt, gạch tôm đỏ au thơm bùi ngào ngạt [1].
Để sản xuất ra mẻ bánh phồng đúng điệu Năm Căn thượng hạng, các cơ sở sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt tỷ lệ tôm đất tươi sống cực cao, chiếm tới **35% - 40%** tổng lượng bột bánh. Tôm đất sau khi đánh bắt về phải còn bơi nhảy tanh tách, lập tức được bóc vỏ tỉ mỉ, rút sạch chỉ lưng đen rồi cho vào cối xay mịn nhuyễn cùng gia vị tiêu sọ thơm nồng, nước mắm ngon và lòng trắng trứng gà ta béo dẻo [2].
2. Quy Trình Sản Xuất Thủ Công Tỉ Mỉ Suốt Nhiều Giờ Ròng
Nhìn hạt bánh phồng vuông vức giản đơn nhưng đằng sau đó là cả một chuỗi quy trình lao động tỉ mỉ chứa đựng tri thức dân gian độc đáo của các nghệ nhân vạn chài miền Tây:
- Nhào trộn bột dẻo: Hỗn hợp tôm đất xay mịn được nhào trộn đều tăm tắp với bột năng hảo hạng, lòng trắng trứng cùng nước ấm. Việc nhào trộn phải do những lực điền có đôi tay khỏe khoắn nhào dồn dập cho đến khi khối bột đạt độ dính dẻo bóng bẩy, không còn bong bóng khí.
- Chưng hấp định hình: Khối bột được cho vào ống tre hoặc khuôn inox dài chừng 50-60cm để đem đi hấp cách thủy chín đều. Quá trình hấp đòi hỏi người thợ phải giữ ngọn lửa đượm liu riu đều lửa để ruột bánh bên trong chín thấu hoàn hảo, không bị sống hay bọng khí rỗng ruột.
- Thái lát mỏng mịn: Sau khi bánh được hấp chín, thợ vớt ra để thật nguội rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh để khối bột săn chắc lại dẻo dai. Tiếp đến, những đôi tay tài hoa dùng dao bén thái bánh thành từng lát mỏng đều tăm tắp chừng 1,5 - 2mm.
- Phơi nắng tự nhiên: Những lát bánh phồng tôm mỏng mịn lập tức được trải đều ra các vỉ tre lớn đem phơi dưới cái nắng hanh giòn rực rỡ của biển cực Nam. Nắng phơi phải là nắng to đủ "hai nắng" cho đến khi lát bánh khô cong ráo nước, trở nên trong suốt ánh màu đỏ gạch tự nhiên của thịt tôm đất.
"Làm bánh phồng tôm Năm Căn không được tham lời mà bớt xén lượng tôm. Khách ăn một miếng là biết ngay bánh có nhiều tôm thật hay xài hương liệu bột lọc. Danh tiếng OCOP mấy năm qua giữ được vững chãi là nhờ chúng tôi bám trụ lấy chữ Tín và nguồn tôm đất tự nhiên trù phú của rừng đước quê nhà."— Bà Nguyễn Thị Mai, chủ hợp tác xã sản xuất bánh phồng tôm Năm Căn
3. Nghệ Thuật Chiên Phồng Tôm Giòn Xốp Chuẩn Vị
Khi chiên đúng kỹ thuật, lát bánh phồng tôm Năm Căn sẽ lập tức nở phồng to gấp 3-4 lần kích thước ban đầu, bề mặt phồng rộp xốp mịn rực rỡ sắc đỏ gạch điểm xuyết các hạt tiêu đen thơm nức. Cắn một miếng, bánh vỡ tan giòn tan rôm rốp trong miệng, để lại dư vị ngọt đậm sâu cay ấm dễ chịu vô cùng cuốn hút [3].
🔥 4 Bí Quyết Chiên Bánh Phồng Tôm Năm Căn Hoàn Hảo
1. Lượng dầu chiên ngập bánh: Dùng chảo sâu lòng và đổ lượng dầu ngập hoàn toàn lát bánh phồng khi chiên để bánh nở đều căng mọng, không bị chai.
2. Kiểm soát nhiệt độ dầu chuẩn: Đun dầu nóng già (thả thử đầu đũa thấy sủi tăm mạnh), sau đó lập tức hạ lửa về mức vừa phải. Nhiệt dầu quá nóng sẽ làm cháy viền bánh bên ngoài khi bên trong chưa kịp nở chín thấu.
3. Thao tác dìm đè nhanh tay: Thả lát bánh vào dầu nóng, lập tức dùng vá hoặc kẹp dìm nhẹ lát bánh xuống đáy chảo và xoay nhẹ tay. Bánh sẽ nở bung đều ra các hướng căng tròn [4].
4. Vớt ráo dầu nhanh chóng: Khi lát bánh nở hết cỡ và chuyển sang màu gạch vàng nhạt đều, nhanh tay vớt ngay ra rổ có lót giấy thấm dầu. Tránh ngâm lâu bánh trong chảo dầu sẽ làm bánh bị ngậm dầu béo ngấy.
4. Gợi Ý Các Cơ Sở Bánh Phồng Tôm Uy Tín Làm Quà Thượng Hạng
Hiện nay, bánh phồng tôm Năm Căn đã vinh dự đạt chứng nhận **OCOP 3 sao và 4 sao** cấp Tỉnh, trở thành món quà đặc sản vô cùng cao cấp lịch thiệp được đóng gói bao bì trang trọng, chống ẩm mốc hoàn hảo để phục vụ du khách và xuất khẩu đi nhiều quốc gia trên thế giới [5]. Một số hợp tác xã tiêu biểu gồm:
- Hợp tác xã bánh phồng tôm Hàng Vịnh: Đơn vị tiên phong sản xuất bánh phồng Năm Căn thượng hạng đạt chuẩn OCOP 4 sao quốc gia nổi tiếng lâu đời.
- Thương hiệu phồng tôm Vĩnh Hòa Phát: Nổi bật với bánh phồng tôm tỷ lệ tôm đất cực cao, bánh giòn béo đậm đà cuốn miệng.
- Cơ sở sản xuất bánh phồng tôm Tài Thịnh Phát: Kết hợp giữa công thức truyền thống lâu năm và dây chuyền sấy khô khép kín bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm tối đa.
Tài Liệu Tham Khảo
- Trần Lâm. Sản vật đặc sắc vùng ngập mặn cực Nam. NXB Nông Nghiệp, 2012.
- Sở Công thương tỉnh Cà Mau. Báo cáo xúc tiến thương mại đặc sản OCOP bánh phồng tôm Năm Căn. scongthuong.camau.gov.vn.
- Báo Cà Mau. Bánh phồng tôm Năm Căn nâng tầm OCOP vươn ra biển lớn. baocamau.vn, 2023.
- Báo Quân đội Nhân dân. Phát triển thương hiệu đặc sản quà tặng sông nước Cực Nam. qdnd.vn, 2021.
- Nguyễn Hữu Hiếu. Tìm hiểu làng nghề truyền thống Nam Bộ. NXB Phương Nam, 2004.


